Ewaluacja standardów ochrony małoletnich to obowiązkowa ocena, którą szkoła, przedszkole i każdy inny podmiot zobowiązany do wprowadzenia standardów przeprowadza co najmniej raz na dwa lata (art. 22c ust. 6 ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich). Ocena służy dostosowaniu standardów do aktualnych potrzeb i obowiązujących przepisów, a jej wnioski dokumentuje się na piśmie. Przy standardach wprowadzonych w ustawowym terminie – do 15 sierpnia 2024 r. – dwuletni okres upłynął w sierpniu 2026 r.
Zobacz tablicę Standardy ochrony małoletnich
Czy ewaluacja standardów ochrony małoletnich jest obowiązkowa?
Tak. Zgodnie z art. 22c ust. 6 ustawy podmioty, o których mowa w art. 22b oraz w art. 22c ust. 3, mają obowiązek co najmniej raz na dwa lata dokonywać oceny standardów. Wnioski z przeprowadzonej oceny należy pisemnie udokumentować. Obowiązek dotyczy tych samych podmiotów, które musiały wprowadzić standardy – m.in. szkół i przedszkoli, a także podmiotów świadczących usługi hotelarskie wymienionych w art. 22c ust. 3. Zakres podmiotów opisuje artykuł Ustawa Kamilka – kogo dotyczą standardy ochrony małoletnich.
Kiedy przeprowadzić ocenę standardów – terminy
Ustawa wymaga oceny „co najmniej raz na dwa lata” i nie wskazuje konkretnej daty. W praktyce okres liczy się od wprowadzenia standardów albo od poprzedniej oceny.
| Zdarzenie | Termin |
|---|---|
| Wejście w życie przepisów o standardach ochrony małoletnich | 15 lutego 2024 r. |
| Ustawowy termin wprowadzenia standardów (art. 10 ustawy z dnia 28 lipca 2023 r.) | 15 sierpnia 2024 r. |
| Pierwsza ocena – przy standardach wprowadzonych 15 sierpnia 2024 r. | najpóźniej w sierpniu 2026 r. |
| Każda kolejna ocena | najpóźniej dwa lata od poprzedniej |
Dwa lata to termin maksymalny. Ocenę można przeprowadzić wcześniej, np. po zmianie przepisów, po zdarzeniu zagrażającym małoletniemu albo po zmianach w organizacji placówki.
Co obejmuje ocena standardów ochrony małoletnich
Ocena sprawdza, czy każdy element, który standardy muszą zawierać, jest aktualny i stosowany w praktyce. Zgodnie z art. 22c ust. 1 standardy określają w szczególności:
- zasady bezpiecznych relacji między małoletnim a personelem, w tym zachowania niedozwolone;
- zasady i procedurę interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia małoletniego;
- procedury i osoby odpowiedzialne za zawiadomienia o podejrzeniu przestępstwa, zawiadamianie sądu opiekuńczego oraz – w instytucjach, które mają takie uprawnienia – wszczynanie procedury „Niebieskie Karty”;
- zasady przeglądu i aktualizacji standardów;
- przygotowanie personelu do stosowania standardów i sposób dokumentowania tej czynności;
- zasady udostępniania standardów rodzicom, opiekunom i małoletnim;
- osoby przyjmujące zgłoszenia o zdarzeniach zagrażających małoletniemu;
- sposób dokumentowania i przechowywania zgłoszonych incydentów.
W podmiotach z art. 22b standardy obejmują dodatkowo bezpieczne relacje między małoletnimi, zasady korzystania z urządzeń z dostępem do Internetu, ochronę przed treściami szkodliwymi oraz zasady ustalania planu wsparcia małoletniego (art. 22c ust. 2). Ocena obejmuje także to, czy standardy uwzględniają sytuację dzieci z niepełnosprawnościami i ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi oraz czy są zrozumiałe dla małoletnich (art. 22c ust. 4 i 5).
Jak przeprowadzić ewaluację standardów – przebieg
Przepisy nie określają formy ani metody oceny. Placówka ustala je sama w standardach, w zasadach przeglądu i aktualizacji (art. 22c ust. 1 pkt 4). W praktyce stosuje się następujący przebieg:
- Wyznaczenie osoby lub zespołu odpowiedzialnego za ocenę.
- Zebranie informacji – ankiety lub rozmowy z personelem i rodzicami, a z małoletnimi w sposób dostosowany do ich wieku; przegląd dokumentacji zgłoszeń i interwencji z ocenianego okresu.
- Sprawdzenie zgodności z przepisami – zmiany prawa od przyjęcia obecnej wersji standardów.
- Sporządzenie pisemnych wniosków – co działa, co wymaga zmiany, jakie są rekomendacje.
- Wprowadzenie zmian w standardach w trybie przyjętym w placówce (np. zarządzeniem dyrektora) i zapoznanie z nimi personelu.
- Udostępnienie nowej wersji na stronie internetowej i wywieszenie jej w lokalu – w wersji zupełnej i skróconej dla małoletnich.
Jak udokumentować wnioski z oceny standardów
Ustawa wymaga, aby wnioski z oceny zostały udokumentowane na piśmie (art. 22c ust. 6). Dokument – np. raport lub protokół z oceny – zawiera zwykle datę i okres oceny, skład zespołu, zastosowane metody, ustalenia, wnioski oraz decyzję o zmianach wraz z terminem ich wprowadzenia. Dokument przechowuje się w dokumentacji placówki; potwierdza on wykonanie obowiązku ustawowego.
Co po ewaluacji – aktualizacja wywieszonej wersji skróconej
Zmienione standardy udostępnia się tak samo jak poprzednie: na stronie internetowej oraz przez wywieszenie w widocznym miejscu w lokalu, w wersji zupełnej i skróconej przeznaczonej dla małoletnich (art. 22c ust. 7). Wersja skrócona zawiera informacje istotne dla małoletnich, dlatego po każdej zmianie tych informacji wywieszona wersja powinna odpowiadać aktualnym standardom. Zasady redagowania wersji skróconej opisuje artykuł Wersja skrócona standardów ochrony małoletnich dla dzieci, a pełny zakres obowiązków placówki oświatowej – Standardy ochrony małoletnich w szkole i przedszkolu.
Gotowa tablica – wersja skrócona standardów dla dzieci
Tablica Standardy ochrony małoletnich – wersja skrócona dla dzieci to trwała tablica do wywieszenia w widocznym miejscu w szkole, przedszkolu lub innej placówce. Wykonanie: druk UV na płycie kompozytowej, wymiary 75 × 50 cm lub 90 × 60 cm, dwa wzory graficzne – Wzór 1 z ilustracją i Wzór 2 z piktogramami. Cena od 219 zł netto; instytucje publiczne mogą zamawiać z fakturą z odroczonym terminem płatności. Inne tablice do placówek oświatowych znajdują się w kategorii tablice z regulaminami.
Zamów tablicę Standardy ochrony małoletnich
Najczęstsze pytania – ewaluacja standardów ochrony małoletnich
Jak często trzeba oceniać standardy ochrony małoletnich?
Co najmniej raz na dwa lata – tak stanowi art. 22c ust. 6 ustawy. Ocenę można przeprowadzić częściej.
Czy ocena standardów musi być udokumentowana na piśmie?
Tak. Ustawa wymaga pisemnego udokumentowania wniosków z przeprowadzonej oceny.
Kto przeprowadza ewaluację standardów?
Przepisy nie wskazują konkretnej osoby. Sposób przeglądu ustala placówka w standardach; zwykle ocenę prowadzi osoba odpowiedzialna za standardy albo zespół wyznaczony przez dyrektora lub kierownika.
Czy po ewaluacji trzeba wymienić tablicę z wersją skróconą standardów?
Gdy zmieniają się informacje istotne dla małoletnich, wywieszona wersja skrócona powinna odpowiadać aktualnym standardom (art. 22c ust. 7). Jeżeli ocena nie wprowadziła zmian w tych informacjach, dotychczasowa tablica pozostaje aktualna.
Od kiedy liczyć dwa lata do pierwszej oceny?
Ustawa nie wskazuje daty początkowej. W praktyce przyjmuje się datę wprowadzenia standardów – przy ustawowym terminie 15 sierpnia 2024 r. pierwsza ocena przypadła najpóźniej na sierpień 2026 r.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (t.j. Dz.U. 2024 poz. 560, art. 22b i 22c) – ISAP
- Ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 1606, art. 10) – ISAP
- Ministerstwo Sprawiedliwości – Ustawa Kamilka: standardy ochrony małoletnich – gov.pl

